حرکت آهسته دولت های موسوی، هاشمی و خاتمی در جهت بهبود وضعیت ضریب جینی و کاستن از فاصله طبقاتی در دولت نهم روند نزولی به خود گرفت و ضریب جینی و فاصله طبقاتی رو به افزایش گذاشت.

برابر نماگرهای بانک مرکزی ضریب جینی که طی سال های 1361 تا پایان 1383 و در پایان دولت خاتمی طی یک روند آرام از 441/0 به 3996/0 کاهش یافته بود طی سال های 1384 تا پایان 1386 و در دولت احمدی نژاد با افزایش 0049/0 به 4045/0 رسیده است.

ضمناً نسبت درآمد 10 درصد ثروتمندترین آحاد جامعه به 10 درصد فقیرترین آن که طی سال های 1361 تا پایان 1383 به سمت بهبود پیش می رفت و در روند ثابت از 2/22 برابر به 6/14 برابر کاهش یافته بود طی سه سال 1384 تا پایان 1386 بالغ بر 7/0 برابر افزایش نشان می دهد و روندی که به شکلی آرام و در 22 سال تصدیگری دولت های موسوی، هاشمی و خاتمی آغاز شده بود و می رفت که شکاف طبقاتی جامعه و فاصله بین فقیر و غنی را کمتر و کمتر کند در دولت احمدی نژاد سیر صعودی یافته و در جهت افزایش شکاف ها و فاصله های طبقاتی گام نهاده است.

شاخص ضریب جینی عددی است که از صفر تا یک تغییر کرده و به جهت نشان دادن میزان نابرابری توزیع درآمد در هر کشور از این شاخص استفاده می شود. مقدار صفر نشان دهنده برابری کامل و یکسان در توزیع درآمد بین فقیرترین اقشار جامعه و ثروتمندترین آنهاست و به هر میزان که عدد ضریب جینی به یک نزدیک تر می شود این امر نشان دهنده افزایش هرچه بیشتر نابرابری ها در توزیع درآمد در یک جامعه و بزرگ تر شدن شکاف طبقاتی در آن جامعه است. در نهایت (به طور فرضی) چنانچه ضریب جینی یک باشد به این معنی است که تمام درآمد کشور در دست یک گروه از خانوارها است و دیگر اقشار جامعه سهمی از درآمدهای آن کشور ندارند.

دولت میرحسین موسوی (سال های 1361 تا 1367)

برابر نماگرهای بانک مرکزی ضریب جینی در دوره هشت ساله تصدیگری دولت میرحسین موسوی و طی سال های 1361 تا پایان اسفند ماه 1367 از 441/0 در سال 1361 به 4043/0 در پایان سال 1367 کاهش یافته و به تعبیر دیگر در این دوره از فاصله طبقاتی یا نابرابری در توزیع درآمد بین فقیرترین آحاد جامعه و ثروتمندترین آنها به میزان 0367/0 کاسته شده است.

تاثیر کاهش در ضریب جینی طی دوره مورد بررسی را می توان به راحتی در کاهش درآمد نسبت 10 درصد ثروتمند ترین جامعه به 10 درصد فقیرترین آنها دید به شکلی که نسبت درآمد 10 درصد ثروتمندترین افراد جامعه که در سال 1361 بالغ بر 2/22 برابر 10 درصد فقیرترین آنها بود، در پایان سال 1367 این نسبت به 3/17 برابر کاهش یافته و نشان از کاهش 9/4 برابری در درآمد 10 درصد ثروتمندترین جامعه به نفع 10 درصد فقیرترین جامعه دارد و در واقع این دوره را می توان دوران طلایی اقشار ضعیف جامعه دانست؛ دورانی که می رفت تا شکاف عمیق فاصله های طبقاتی برجا مانده از نظام پادشاهی را کمتر و کمتر ساخته و جامعه ای آرمانی را برای اقشار ضعیف جامعه فراهم سازد.

دولت هاشمی رفسنجانی (سال های 1368 تا 1375)

برابر نماگرهای بانک مرکزی ضریب جینی در دوره هشت ساله تصدیگری دولت هاشمی رفسنجانی و طی سال های 1368 تا پایان اسفندماه 1375 از 4092/0 در سال 1368 به 391/0 در پایان سال 1375 کاهش یافته و می توان گفت در ادامه روند کاهش فاصله طبقاتی یا نابرابری در توزیع درآمد بین فقیرترین آحاد جامعه و ثروتمندترین آنها که از دوره تصدیگری دولت میرحسین موسوی شروع شده بود به میزان 0182/0 کاسته شده است و بر پایه همین کاهش در ضریب جینی به راحتی می توان کاهش درآمد نسبت 10 درصد ثروتمندترین جامعه به10 درصد فقیرترین های کشور را ملاحظه کرد به نحوی که در این دوره نسبت درآمد 10 درصد ثروتمندترین افراد جامعه که در سال 1368 بالغ بر 6/17 برابر 10 درصد فقیرترین آنها بود، در پایان سال 1375 به 5/14 برابر کاهش یافته که نشان از کاهش 1/3 برابری در درآمد 10 درصد ثروتمندترین افراد جامعه به نفع 10 درصد فقیرترین آنها دارد.

دوران هشت ساله تصدی گری هاشمی رفسنجانی را می توان همچون دوره هشت ساله میرحسین موسوی دوران طلایی برای اقشار ضعیف جامعه دانست که در تداوم عملکرد دولت میرحسین موسوی شرایط را به نفع طبقات ضعیف جامعه تغییر داد.
آمار حاکی از آن است که طی16 سال تصدیگری دو دولت میرحسین و هاشمی رفسنجانی ضریب جینی از 441/0 در سال 1361 به 391/0 در سال 1375 کاهش یافته و نابرابری توزیع درآمد به میزان 05/0 بهبود پیدا کرده است. از سوی دیگر درآمد نسبت10 درصد ثروتمندترین جامعه ایرانی به 10 درصد فقیرترین آن که حکایت از2/22 برابر بودن درآمد 10 درصد ثروتمند جامعه از 10 درصد فقیر در سال 1361 داشته نیز به 5/14 برابر کاهش یافته و بهبود 7/7 برابری در درآمد قشر فقیر جامعه صورت گرفته است. به شکل ساده تر 7/7 برابر از درآمد 10 درصد ثروتمند ترین قشر جامعه به نفع قشر ضعیف جامعه کاسته شده است.

دولت سیدمحمد خاتمی (سال های 1376 تا 1383)

برابر نماگرهای بانک مرکزی ضریب جینی در دوره هشت ساله تصدیگری دولت سیدمحمد خاتمی و طی سال های 1376 تا پایان اسفند ماه 1383 از 4029/0 در پایان سال 1376 به 3996/0 در پایان سال 1383 کاهش یافته و در این دوره از فاصله طبقاتی یا نابرابری در توزیع درآمد بین فقیرترین آحاد جامعه و ثروتمندترین آنها به میزان 0033/0 واحد کاسته شده است.

البته در این دوره و در پایان سال 1383 با 0086/0 واحد افزایش در ضریب جینی نسبت به سال 1375 و پایان دوره هاشمی رفسنجانی روبه رو هستیم لیکن طی سال های 1376 و تا پایان سال 1383 نسبت درآمد 10 درصد ثروتمندترین افراد جامعه به 10 درصد فقیرترین آن از 7/15 برابر در سال 1376 به 6/14 برابر در پایان سال 1383 کاهش یافته که این خود نشان از بهبود وضعیت قشر ضعیف جامعه در دوره مورد بررسی دارد. در این دوره1/1 برابر از درآمد 10 درصد مرفه جامعه کاسته شده و به همین میزان به درآمد10 درصد ضعیف جامعه افزوده شده است.

آمار مورد بررسی نشان از آن دارد که دولت خاتمی هم در ادامه روند دو دولت موسوی و هاشمی شرایط را به گونه ای رقم زد که نسبت درآمد 10 درصد ثروتمندترین جامعه به 10 درصد فقیرترین جامعه که در سال 1361 و در 22 سال قبل بالغ بر 2/22 برابر بود به 6/14 برابر کاهش یافته و بهبود6/7 برابری در افزایش درآمد 10 درصد ضعیف ترین اقشار جامعه را شاهد باشیم؛ بهبودی که با کاهش 6/7 برابری در درآمد 10 درصد ثروتمندترین جامعه به نفع 10 درصد فقیرترین آن به وجود آمد و روند مطلوب کاهش فاصله طبقاتی در جامعه ایرانی را نوید می داد.

دولت احمدی نژاد (سال های 1384 تا 1386)

برابر نماگرهای بانک مرکزی ضریب جینی در دوره سه ساله تصدی گری دولت محمود احمدی نژاد و طی سال های 1384 تا پایان اسفندماه 1386 از 4023/0 در پایان سال 1384 به 4045/0 در پایان سال 1386 کاهش یافته و در این دوره فاصله طبقاتی یا نابرابری در توزیع درآمد بین فقیرترین آحاد جامعه و ثروتمندترین آنها به میزان 0022/0 واحد کاسته شده است.

البته در این دوره و در پایان سال 1386 با 0049/0 واحد افزایش در ضریب جینی نسبت به سال 1383 و پایان دوره خاتمی روبه رو هستیم. لیکن برخلاف دولت میرحسین موسوی که افزایش ضریب جینی با افزایش درآمد 10 درصد ثروتمندترین جامعه به 10 درصد فقیرترین آنها روبه رو بود با کاهش 7/0 برابری درآمد 10 درصد قشر ضعیف جامعه به نفع 10 درصد قشر مرفه جامعه روبه رو هستیم.

در واقع روند بهبود ضریب جینی و نسبت درآمدی 10 درصد فقیر جامعه به 10 درصد ثروتمند جامعه که طی 22 سال قبل از تصدی گری دولت نهم و تا پایان سال 1383 مثبت بود و به سمت کاهش عدم تعادل ها و شکاف طبقاتی پیش می رفت به یکباره و از سال 1384 تا پایان 1386 روندی معکوس را شروع کرده و به سمت افزایش نابرابری ها پیش می رود.