کنگره ی ایالات متحده ی آمریکا پس از ماهها رایزنی لایحه ای را ارائه کرده است که قدرت بی سابقه ای را با هدف جلوگیری از دستیابی ایران به جنگ افزار هسته ای در اختیار پرزیدنت اوباما قرار می دهد. این لایحه صادرکنندگان بنزین و فرآورده های نفتی به ایران را هدف تحریم قرار می دهد. ارائه ی لایحه در آستانه ی یکصدمین روز فعالیت دولت پرزیدنت اوباما از بی صبری کنگره نسبت به کندی تلاش های دیپلماتیک در برابر ایران حکایت دارد.
لایحه ی موسوم به «قانون تحریم فرآورده های نفتی ایران» تا کنون از امضای بیست و پنج سناتور دموکرات و جمهوریخواه برخوردار است و آنطور که تنظیم کنندگان آن مطرح می کنند پاشنه ی آشیل ایران را هدف قرار داده است.
سناتور دموکرات اون بای، عضو متنفذ کمیته ی نیروهای مسلح سنا، تنظیم کننده ی لایحه «تحریم فرآورده های نفتی ایران» معتقد است تحریم بنزین بهترین فرصت را برای جلوگیری از دستیابی ایران به جنگ افزار هسته ای بدون بکارگیری گزینه ی نظامی قرار می دهد.
ایران حدود چهل درصد بنزین مصرفی اش را وارد می کند. شل هلند، ویتول سوئیس، بریتیش پترولیوم، ترافیگورا سوئیس و هلند، توتال فرانسه، ریالنس هند، تامین کنندگان بنزین ایران هدف تحریم های پیشنهادی قرار دارند.
لایحه ی پیشنهادی همچنین شرکت های حمل و نقل و بیمه کنندگان تانکرها نفتی به مقصد ایران چون غول بیمه ی جهان لویدز بریتانیا را در کانون تحریم ها قرار داده است.
منتقدان می گویند این اقدام ممکن است به اتحاد اروپا با آمریکا در برابر ایران لطمه بزند.
سناتور جمهوریخواه جان کایل، قائم مقام رهبری حزب جمهوریخواه در سنا، می گوید آنها باید میان اقتصاد دویست و پنجاه میلیارد دلاری ایران و اقتصادی سیزده هزار میلیارد دلاری آمریکا دست به انتخاب بزنند.
به باور سناتور اون بای، عضو کمیته ی اطلاعات سنا، زمان نقش مهمی در اجرای این تحریم بازی می کند زیر ایران می تواند بین دو تا چهار سال دیگر به قابلیت تولید بمب اتم دست یابد. به باور او ایران در تلاش برای افزایش ظرفیت پالایش بنزین در داخل کشور است و ضربه به پاشنه ی آشیل ایران باید بسرعت وارد شود.
اعضای ارشد سنای آمریکا می گویند نفت بشکه ای پنجاه دلار دولت ایران را که بودجه ی آن کشور را بر مبنای نفت بشکه ای هشتاد دلار تنظیم کرده بشدت تحت فشار قرار داده است.
قانونگذاران اذعان می کنند که جمهوری اسلامی خواهد کوشید آمریکا را مسول فشارهای اقتصادی پیامد تحریم بنزین معرفی کند ولی آنها این ایده را رد می کنند که این تحریم به اتحاد مردم در پشت رژیم منجر می شود و نمونه ی آن را آشوب های پس از سهمیه بندی بنزین عنوان می کنند.
به اعتقاد سناتور بای این تحریم سلاح جدید قدرتمندی در اختیار رئیس جمهور قرار خواهد داد که موفقیت رویکرد دیپلماتیک جدیدش در برابر ایران را افزایش می دهد.
سناتور جوزف لیبرمن، رئیس کمیته ی امنیت ملی سنای آمریکا، می گوید در گفتگویی خصوصی با دنیس راس، مسول امور ایران در وزارت خارجه ی آمریکا، پیش از سفرش به خاورمیانه و کشورهای منطقه ی خلیج فارس، نظر او را درباره ی لایحه ی جدید جویا شده بود و او مخالفتی نشان نداده است.
لایحه در صورت تصویب رئیس جمهوری آمریکا را به اجرای تحریم ها ملزم نمی کند بلکه موانع حقوقی سد راه اجرای تحریم ها را بر می دارد تا هر زمان که لازم بود بتوان بسرعت تحریم ها را اعمال کرد.
سناتور لیبرمن معتقد است تماس با ایران یک تاکتیک است، استراتژی نیست و اگر قرار است تماس با ایران نتیجه بخش باشد باید بخشی از استراتژی جامعی شامل اهداف، برنامه ی مشخص و ابزارهای فشار باشد و این لایحه مشخصا این ابزار فشار را در اختیار رئیس جمهور قرار می دهد.
قانونگذاران تاکید دارند که پرزیدنت اوباما در دوران کمپین انتخاباتی اش مساله ی تحریم بنزین را به عنوان یک ابزار موثر مطرح کرده بود.
بیست و پنج سناتور حامی لایحه تا کنون شامل دوازده دموکرات و دوازده جمهوریخواه و یک سناتور مستقل دموکرات اند: سناتورهای دموکرات: اون بای، باربارا باکسر، بن کاردین، راس فاینگلد، امی کوبشار، مری لاندریو، رابرت منندز، باربارا میکولسکی، پتی موری، چارلز شومر، دبی استبناو، و ران وایدن؛ و سناتورهای جمهوریخواه: جان کایل، کیت باند، سم براونبک، ریچارد بر، تام کوبرن، سوزان کالینز، لیندزی گراهم، جیمز اینهاف، مایک جوهانس، جیمز ریش، جان تون، دیوید ویدر؛ و سناتور مستقل دموکرات جوزف لیبرمن هستند.
لایحه در واقع «قانون تحریم ایران مصوب سال هزار و نهصد و نود و شش» را بسط و توسعه می دهد. تحریم های پیشنهادی در آستانه ی برگزاری نشست سه روزه و سالانه ی لابی اسرائیلی موسوم به ایپک اعلام شد. نشست ایپک روز یکشنبه آغاز می شود. بسیاری معتقدند ایپک در تنظیم لوایح تحریم ایران نقشی موثر داشته و دارد.
با توجه به حمایت قوی دو حزب از لایحه انتظار می رود بسرعت مورد تصویب قرار بگیرد.
نسخه ی مشابهی از لایحه در مجلس نمایندگان توسط برد شرمن، رئیس دموکرات کمیته ی فرعی منع گسترش جنگ افزار هسته ای، و مارک کرک، عضو جمهوریخواه کمیته ی تخصیص بودجه، تنظیم شده است که از حمایت گروه کثیری از قانونگذاران، در سوی دیگر کنگره، در مجلس نمایندگان، برخوردار است.
دیروز همچنین مجلس نمایندگان قطعنامه ای را به تصویب رساند که از پرزیدنت اوباما و تمام متحدان آمریکا می خواهد مساله ی ناپدیدشدن رابرت لوینسون، عضو پیشین اف بی آی در جزیره ی کیش، را در هر گونه تماسی با مقامات ایران پیگیری کنند. هنگام طرح قطعنامه قانونگذاران همچنین از تهران خواستند اجازه دهد رکسانا صابری و عشاء مومنی، آمریکاییان ایرانی تبار، به آمریکا بازگردند.
اعضای ارشد کنگره تاکید دارند در شرایطی که همکاری دو حزب دموکرات و جمهوریخواه در واشنگتن در بسیاری موارد دشوار شده است اتفاق نظر دو حزبی بر سر مساله ی ایران در کنگره وجود دارد.
تصمیم یک سناتور ارشد کنگره به تغییر پیوند حزبی اش از جمهوریخواه به دموکرات بسیاری از اخبار سیاسی دیروز و امروز را تحت الشعاع قرار داده است.
سناتور اسپکتر در طول سالها همواره صدایی مستقل در سنا بود و در بسیاری موارد برخلاف حزب خود رای می داد. او به این نتیجه رسیده بود که در صورتی که برای دفاع از کرسی خود برای ششمین دوره از سوی حزب جمهوریخواه کاندید شود بختی برای پیروزی ندارد. پیوستن سناتور اسپکتر به دموکرات ها آن ها را در آستانه ی دستیابی به اکثریت قدرتمند شصت رای قرار داده است. با این اکثریت بسیاری از برنامه های دموکرات و پرزیدنت اوباما بدون نیاز به رای جمهوریخواهان قابل تصویب خواهد بود. سناتور اسپکتر پس از اعلام تصمیم خود به تغییر حزب سیاسی اش گفت از استقلال فکری اش دست نخواهد کشید و شصتمین رای خودکار دموکرات ها نخواهد بود.
سناتور اسپکتر گفت این تصمیمی دشوار و دردناک بود و تائید کرد که با این اقدام خود بسیاری از دوستان و همکارانش را ناامید کرده است اما، در انتخابات سال دو هزار و ده از سوی حزب دموکرات خود را کاندیدا می کند.
سناتور اسپکتر امروز با حضور در کنار پرزیدنت اوباما و جوزف بایدن، معاون رئیس جمهوری، رسما حضور خود را در نشست رهبری حزب دموکرات اعلام کرد. جوزف بایدن دوستی دیرینه ای با ارلن اسپکتر دارد و سالها می کوشید او را بویژه برای حمایتش از اصلاحات در سیستم درمانی آمریکا به حزب دموکرات ملحق کند.
سناتور اسپکتر، عضو ارشد کمیته ی قدرتمند تخصیص بودجه ی سنای آمریکا، است و فردا پس از بیست و نه سال برای نخستین بار در میان دموکرات ها خواهد نشست. ارلن اسپکتر از جمله معدود جمهوریخواهانی بود که سالها از ضرورت گفتگو با ایران سخن می گفت. نشست فردای کمیته ی تخصیص بودجه با حضور هیلری کلینتون و رابرت گیتس، وزیران خارجه و دفاع دولت اوباما، نخستین اظهارنظر سیاسی او پس از این تحولات خواهد بود که یقینا زیر ذره بین رسانه ها قرار می گیرد.
کنگره ی آمریکا چند لایحه ی جدید تحریم ایران را به بحث و رای گذاشته است. کمیته ی امور مالی مجلس نمایندگان صبح امروز لایحه ی تحکیم تحریم منع سرمایه گذاری در بخش انرژی ایران را به رای گذاشت. همزمان شماری از اعضای ارشد دموکرات و جمهوریخواه کنگره ی آمریکا حمایت خود را از اعمال تحریم های سنگین تر از جمله فروش بنزین به ایران اعلام می کنند.
صبح امروز بارنی فرنک، رئیس دموکرات کمیته ی امور مالی مجلس نمایندگان، پیش از رای گیری بر سر لایحه ی تحریم ایران گفت این لایحه تداوم لایحه ی پیشین منع سرمایه گذاری صندوق های بازنشستگی با سرمایه های کلان در بخش انرژی ایران است و اجرای آن را برعهده ی دولت های ایالتی می گذارد.
رای گیری بر سر تحریم جدید همزمان با تلاش ها برای آغاز مذاکره با ایران در فضایی بسیار پیچیده در کنگره برگزار شد.
بارنی فرنک تاکید کرد: «می دانم گروهی از اعضای کنگره نسبت به نوع روابط ما با ایران دیدگاههای مشخص و روشنی دارند اما، تاکید می کنم این لایحه از لحاظ محتوایی خنثی است.» رئیس دموکرات کمیته ی امور مالی مجلس نمایندگان گفت: «گروهی در کنگره معتقدند زمان تشدید تحریم فرا رسیده است و گروهی دیگر معتقدند تحریم ها باید سبکتر شود اما، این لایحه طرف هیچ کدام از این دو دیدگاه را نمی گیرد.»
لایحه پس از افزودن دو متمم با رای اکثریت مطلق نمایندگان کمیته مورد تصویب قرار گرفت. دو متمم امکان گریز مقامات ایالتی از پیگیری موارد سرمایه گذاری در صنایع نفت و گاز ایران را از بین می برد.
لایحه هر گونه سرمایه گذاری بیش از بیست میلیون دلار توسط اشخاص حقیقی و حقوقی و موسسات اعتباری را در توسعه ی صنایع انرژی ایران ممنوع می کند.
این لایحه بزودی برای رای گیری نهایی به صحن مجلس نمایندگان می رود و در آن تصریح شده است در صورتی که رئیس جمهوری آمریکا تشخیص دهد ایران به حمایت از تروریسم پایان داده و در فهرست کشورهای حامی تروریسم قرار ندارد و تلاش هایش را برای تولید جنگ افزار هسته ای و بیولوژیکی، و شیمیایی و امکانات پرتاب آن متوقف کرده است تحریم طی سی روز لغو خواهد شد.
همزمان امروز قطعنامه ای در مجلس نمایندگان به رای گذاشته می شود که از رئیس جمهوری آمریکا و تمام متحدان آمریکا می خواهد از تمام امکانات و روابط خود با ایران برای پیگیری پرونده ی باب لوینسون، آمریکایی مفقود شده در ایران، استفاده کنند.
همزمان لایحه ی تحریم فروشندگان بنزین به ایران در کنگره حامیان بسیاری پیدا کرده است و حدود بیست سناتور از آن اعلام پشتیبانی کرده اند.
پرسش مطرح در کنگره این است که آیا فشار کنگره برای تشدید تحریم ها به تلاش ها برای پاگرفتن مذاکرات با ایران لطمه خواهد زد یا روند پیوستن ایران به مذاکرات را سرعت خواهد بخشید.
کمیته ی روابط خارجی سنای آمریکا صبح امروز بررسی یک لایحه ی پیشنهادی را آغاز کرد که اختیارات نامحدود رئیس جمهوری آمریکا در دست زدن به اقدام نظامی را محدود می کند. لی همیلتن، رئیس پیشین کمیته ی امور خارجی مجلس نمایندگان، جیمز بیکر و وارن کریستوفر، وزرای خارجه ی پیشین آمریکا، از اعضای گروه تنظیم کننده ی لایحه در نشست امروز حضور داشتند.
در آستانه ی صدمین روز ریاست جمهوری پرزیدنت اوباما بسیاری اعتقاد دارند ایران کماکان جدی ترین آزمون کارآیی سیاست گفتگوی رئیس جمهور با رهبران کشورهای طرف تخاصم خواهد بود.
