۱۳۸۸ اردیبهشت ۱۵, سهشنبه
چه کسی در سلامت انتخابات تردید ایجاد می کند؟
سيد عليرضا بهشتي شيرازي

در کشور ما مبارزه با سارقین وظیفه اختصاصی نیروی انتظامی است، اما آیا این بدان معناست که اگر کسی بر روی در خانه خود حفاظ ضد سرقت نصب کند به پلیس اهانت کرده است و در حیطه قانونی وظایف او وارد شده است؟ یک ناظر بیرونی چگونه قضاوت خواهد کرد اگر نیروی انتظامی نسبت به اقدام مردم در کشیدن نرده های بلند بر روی دیوار خانه هایشان شان اعتراض کند و به عنوان آن که این کار غیرقانونی است به جمع آوری آنها دست بزند؟ چنین امری قطعا موجب ایجاد تردید در امنیتی می شود که جامعه در مقابل سارقین بدان نیاز دارد. اما چه کسی باید به این خاطر شماتت شود؟ مردم یا مسئولان انتظامی؟
در بانک های ما مسئولیت شمارش پول به عهده صندوق دار قرار گرفته است. در عین حال چه ایرادی دارد اگر مردم هم به هنگام تحویل و تحول وجوه اسکناس ها را بشمارند و حتی برای تسهیل این کار دستگاه پول شمار در اختیارشان گذاشته شود؟ آیا اگر بانکی این کار را انجام بدهد به معنای آن است که به صندوق داران خود اعتماد ندارد و به آنها توهین کرده است؟ آیا قابل تصور است که صندوق داری به شمارش وجه توسط مشتریان اعتراض کند و این کار را خلاف قانون یا عرف بنامد؟ اگر چنین کاری از او سر بزند قطعا مشتریان دچار تردید و سوء ظن می شوند، اما آیا این آنها هستند که پایه بدگمانی را گذاشته اند یا این صندوق دار است که باید به خاطر ایجاد این وضعیت شماتت شود؟
انتخاباتی بزرگ پیش رو داریم. مسئولان اجرا و نظارت این واقعه مهم اگر معصوم از گناه باشند قطعا معصوم از خطا نیستند. آیا ممکن نیست که آنها در جمع زدن اعداد و یا وارد کردن ارقام به ماشین حساب دچار اشتباه شوند؟ آیا محال است که نماینده آنها در بیغوله ای دورافتاده ناامن از کار دربیاید؟ کار از محکم کاری چه عیب می کند؟ چه ایرادی دارد که نمایندگان نامزدها نیز بر نهایت سلامت انتخاباتی که مسئولان برگزار می کنند گواهی دهند. به ویژه آن که در قوانین انتخاباتی کشور پیش بینی هایی صورت گرفته است تا نامزدهای انتخاباتی بتوانند دیده بانانی بر سر صندوق های رای داشته باشند و بر فرآیند شمارش آرا نظارت کنند (قانون حضور نمایندگان نامزدهای ریاست جمهوری در شعب اخذ رای مصوب سی ام مردادماه 1379). مقام معظم رهبری هم علاوه بر وجود این قانون در نطق نوروزی خود فرموده اند: «بنده نیز به مسئولان تاکید می کنم که حتماً انتخابات را سالم و با امانت داری کامل برگزار کنند و به گونه ای عمل شود که دست نامزدها باز باشد». در تبعیت از این ضرورت نامزدهای احتمالی انتخابات آینده اقدام به تشکیل کمیته صیانت از آرا کرده اند تا نظارتی که باید صورت گیرد از سازماندهی مناسب برخوردار باشد و از هم اکنون نیروهای مورد نیاز آموزش ببینند. اما وزارت کشور و شورای نگهبان نسبت به این امر شدیدا معترض اند و آن را دخالت در وظیفه خود تلقی کرده اند. مگر بناست کمیته صیانت از آرا جای این دو نهاد قانونی را بگیرد؟ بارها تاکید شده است که فعالیت های این کمیته در چارچوب قوانین موجود و نه حتی درخواست تصویب قانونی جدید انجام خواهد گرفت. این قوانین کاملا در دسترس قرار دارند. بناست کمیته صیانت از آرا کدام کار را انجام دهد که در چارچوب قانون نمی گنجد؟ آیا اساسا ریز اقداماتی که در قالب این کمیته قرار است انجام شود معین و اعلام شده است تا معلوم شود که مقداری و تعدادی از آنها موافق قانون نیست؟ بر فرض که وقتی چنین ریزی اعلام می شود در برخی نکات آن از قانون تخطی شده باشد، اصل نظارت که مورد تردید نیست. پس نهادهای مسئول باید به اقدام اصلاحی روی آوردند و سعی خود را معطوف به اصلاح همان موارد خاص کنند. حال آن که آنان اصل ماجرا را منکرند. این آنها هستند که دارند در سلامت انتخابات تردید ایجاد می کنند.
گمان ما بر آن است که آنان اصراری بر مشارکت حداکثری مردم ندارند. در مطالعات متعددی که در کشورهای مختلف برگزار شده است این نکته به اثبات رسیده که اگر مردم رای خود را تاثیرگذار بدانند به مشارکت روی می آورند و در صورتی که به هر علتی احساس کنند که رای دادن یا ندادنشان تاثیری در نتیجه امر ندارد از شرکت در رویداد انتخابات روی می گردانند. ایجاد تردید در سلامت انتخابات یعنی مشارکت هرچه کمتر مردم و این دقیقا همان چیزی است که به نظر می رسد انتخاب مجدد دولت فعلی منوط به آن قرار گرفته است. اگر این گمان ناصحیح است مسئولان برگزاری انتخابات توضیح دهند که در طی این مدت در عمل به وظیفه قانونی خود برای ترغیب مردم به دخالت در تعیین سرنوشت خود چه کار موثری به انجام رسانده اند. قطعا لبخندهای بی جای آنان، یا تعویض تمامی کارکنان ستاد انتخابات کشور،حتی تایپیست ها، یا تخلف از عرف و قانون سی ساله جمهوری اسلامی در استفاده از روحانیون و معتمدین محل جهت حضور بر سر صندوق های رای و جایگزین کردن تمامی آنان با نیروهایی که از مرکز فرستاده می شوند اقداماتی نیست که به چنین نتیجه ای منجر شود، بلکه تنها تردیدها را افزایش می دهد.
تسلیم شدن به خواست نامزدها برای صیانت از آرا اولین و بهترین کاری است که آنان در این زمینه می توانند انجام دهند.
اشتراک در پستها [Atom]