خبر آنلاین

gio

روایتی از بازگشت اصولگرایی

پرویز سروری

از جنبه ی خاستگاه تاریخی، اصولگرایی به اوایل انقلاب بازمی گردد که در مجموعه ای به نام "حزب اللهی ها" تجلی یافت. همان هایی که پایبند به اصول و ارزشهای اسلامی و حکومت دینی با قرائت امام خمینی(ره) بودند و در پی نامزدی ابوالحسن بنی صدر، این لفظ و عنوان را برای خود برگزیدند و به خط امامی ها معروف شدند. رهبر حکیم انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای در ابتدای دهه هفتاد به بررسی عملکرد و نوع نگاه گروه ها و جریان های سیاسی کشور پرداختند و با انتقاد شدید از نام‏گذاری غیرعلمی طیف های سیاسی به راست و چپ، فرمودند که مسلمات انقلاب و ایده آل های حضرت امام(ره) چنین می طلبد که به جای تقسیم بندی راست و چپ، اصطلاح خودی و غیرخودی، برای هویت بخشی انقلابی گروه ها و جریان ها به کار برده شود.
بعد از طرح این بحث، لایه های جوان نیروهای انقلاب به فرهنگ سازی و تبیین این مباحث پرداختند تا اینکه در جریان انتخابات مجلس پنجم شورای اسلامی در زمستان 1374، ائتلافی به نام حزب الله تشکیل شد و با حذف اسامی برخی عناصر مانند حسن روحانی و ... افرادی که میان طیف متدین حزب اللهی و بسیجی جامعه از مقبولیت بالاتری برخوردار بودند را جایگزین کردند.
بعد از ماجرای 18 تیر 1378 و تشدید هجمه ی مطبوعات زنجیره ای و برخی عناصر دولتی علیه نظام، با هشدار رهبر خردمند انقلاب، رفته رفته، فضا و بستر برای طرح گفتمان اصول گرایی در افکار عمومی مهیا شد. همزمان با جنجال آفرینی طیف هایی از جبهه ی دوم خرداد و تنش های ناشی از تحرکات افراطی و سیاستهای فرهنگی و سیاسی دولت هفتم که منجر به تضعیف و تخطئه ی ارزش ها و اصول انقلاب می شد، اجتماع گروه های معتقد به ارزش های انقلاب، شورایی تحت عنوان شورای هماهنگی نیروهای انقلاب سامان داده شد و رفته رفته علاوه بر احزاب، لایه های اجتماعی و اقشاری جامعه نیز در این شورا فعال شدند.
البته نباید از نقش محوری و مؤثر جامعه ی مدرسین روحانیت مبارز و جامعه ی مدرسین حوزه ی عملیه ی قم غافل شد که هدایت و توصیه های ارزشمند این دو تشکل محوری اصول گرایان موجب شد برخی که در مقابل شکست حلقه ی بسته ی اصول گرایان مانع می شدند، کنار بروند و نیروهای انقلاب، در دایره‏ای فراخ تر، در عرصه های خدمت حضور یابند.
اصول گرایان اعتقاد و التزام عملی به اسلام، انقلاب اسلامی، آموزه های امام خمینی و وفاداری به ولایت مطلقه فقیه را سرلوحه ی خویش قرار داد و در تقابل با زیر سؤال بردن نظام، آرمان های انقلاب و امام خمینی از سوی جبهه ی دوم خرداد قرار گرفتند. اعتقاد به ولایت مطلقه، عدالت خواهی، تجلیل از دفاع مقدس و عوامل آن، حمایت از فقرا و قشرهای پائین جامعه، مخالفت با تجملات، مصرف گرایی و انباشت ثروت، طرفداری از باز‎توزیع مناسب ثروت در کنار رشد اقتصادی و... ذیل همین گفتمان قرار می گرفت که در تقابل با سیاست‎ها و اندیشه های دوره ی دوم خرداد و رویکرد اقتصادی دوره ی سازندگی بود.
از این نظر، جریان دوم خرداد بیداری نیروهای انقلاب را موجب شد. بعد از دوم خرداد 1376، در داخل و خارج کشور عده ای این تلقی را مطرح می نمودند که این حرکت، انقلابی مجدد است و سعی می کردند این گونه جلوه دهند که مردم، به همه ی دستاوردهای انقلاب اسلامی "نه" گفته اند. ضمن اینکه سیاست های مبتنی بر تساهل و تسامح این دوره به تخریب یا غفلت از اصول و ارزش های اصیل انقلاب و جامعه اسلامی منجر شد. به همین دلیل، اصول گرایی در رد و نفی این هجمه ی همه جانبه، بازتولید شد.
شرایط جامعه و مجموعه ی عملکرد جبهه دوم خرداد در قوه ی مجریه، شوراها و مجلس ششم سبب شد که اصول گرایان در گام اول و بدون هیاهو وبا تابلوی "آبادگران" و شعارهای غیرسیاسی، عمرانی و خدمت رسانی، برنده ی انتخابات دوم شوراهای اسلامی شهر و روستا شده و در گام دوم به صورت آشکار پیروز انتخابات مجلس هفتم شوند و طبق برنامه ای حساب شده به ریاست جمهوری نهم رسیدند.
طراحان این اصطلاح در نظر داشتند در قالب گفتمان اصول گرایانه به نوعی "غیریت‏سازی" دست بزنند. به نظر آنها این "غیر"، گفتمان"اصلاح طلبی" دوم خرداد بود.
باتوجه به این زمینه، اصول گرایی یعنی تمسک به اصول اولیه و اصلی انقلاب اسلامی که هنوز موردنظر و خواست ملت می باشد و اصولگرا کسی است که هنوز خود را مقید و پای بند به اسلام ناب محمدی (ص) می داند. بر همین اساس بود که اصول گرایان در مقابل عناصر دوم خرداد، که عملکرد و رفتارشان تجدیدنظر در اصول انقلاب و دور شدن از آرمان های امام خمینی تلقی می شد، خود را اصولگرا نامیدند و به تبلیغ گفتمان اصول گرایی پرداختند. آنها در انتخابات مختلف از سال1381 به بعد، پی گیری آرمان های انقلاب همچون عدالت خواهی، آزادی خواهی، مبارزه با ظلم و تزویر، فقر، فساد و تبعیض را سرلوحه ی شعارهای خود قرار دادند و به خصوص در انتخابات ریاست جمهوری نهم، بر لزوم توجه رئیس جمهور آینده به ولایت مداری، قانون اساسی و عدالت تأکید بیشتری کردند و این مهم را بسط دادند. اصول گرایان با شکستن حلقه های بسته ی پیرامون خود، با شعار "اصول گرایی در اندیشه، نوگرایی در روش و همگرایی در عمل" تداوم جریان خدمتگزاری، اصول گرایی و پیشرفت و عدالت را سرلوحه ی همت خود ساختند و امید است با استمرار گفتمان اصول گرایی طعم شیرین خدمت را به کام مردم نشانده و پیشرفت و عدالت را توأمان پیگیری نمایند.